Wanneer worden de nieuwe netuitbreidingen verwacht?

Wanneer wordt het stroomnet uitgebreid?

Het korte antwoord is: niet snel. De grote uitbreidingen van het hoogspanningsnet in Utrecht, Gelderland en de Flevopolder stonden oorspronkelijk gepland voor 2029. Die planning is inmiddels niet meer realistisch. Volgens TenneT wordt nu rekening gehouden met ingebruikname vanaf 2033. Bij verdere tegenvallers kan dit zelfs richting 2035 gaan.

De kern van het probleem ligt bij het nieuwe hoogspanningsstation in Utrecht-Noord. Op dit moment vormen Utrecht, Gelderland en de Flevopolder samen nog één hoogspanningsnet. TenneT wil dit net opsplitsen in vier afzonderlijke deelnetten, elk met een eigen aansluiting op de landelijke 380 kV-ring. Dit moet de capaciteit vergroten en de afhankelijkheid tussen regio’s verminderen.

Die opdeling kan echter pas plaatsvinden als het nieuwe hoogspanningsstation in Utrecht-Noord is gerealiseerd. Daar zit de vertraging. TenneT zoekt al langere tijd naar een geschikte locatie, maar loopt aan tegen langdurige procedures, complexe locatiekeuzes en moeizame grondverwerving. Utrecht is bovendien een dichtbevolkte provincie, waardoor ook ruimtelijke inpassing en mogelijke bezwaren van omwonenden een grote rol spelen.

Een nieuwe potentiële locatie ten westen van de A2, nabij Haarrijn, wordt momenteel onderzocht. Tegelijkertijd lopen ook verzwaringen van bestaande stations in Lelystad, Dodewaard, Doetinchem en Breukelen-Kortrijk vertraging op.

Robert Kuik, directeur Netplanning bij TenneT, noemde de situatie “buitengewoon teleurstellend, niet alleen voor ondernemers en organisaties die langer moeten wachten, maar voor de hele regio. De druk op het elektriciteitsnet is al ongekend hoog. Dit is niet het tempo dat Nederland nodig heeft” (TenneT, 2025).

Politiek Den Haag reageert geschrokken

De vertragingen blijven niet onopgemerkt in Den Haag. Minister Sophie Hermans liet weten “meer dan ontstemd” te zijn over de berichten van TenneT. Volgens haar mogen zulke ingrijpende vertragingen alleen worden gecommuniceerd na zorgvuldige afwegingen en berekeningen, en in goed overleg met provincies en regionale netbeheerders.

Tegelijkertijd heeft minister Hermans een Kamerbrief gestuurd met een pakket van tien maatregelen om overbelasting van het elektriciteitsnet in de tussentijd te beperken. Hoewel er voortgang wordt geboekt, geven netbeheerders aan dat dit pakket niet voldoende is om de druk op korte termijn volledig weg te nemen. Vooral in de provincie Utrecht blijft de situatie zeer urgent.

Als tijdelijke noodmaatregel zetten TenneT en Stedin vanaf 2026 gasgeneratoren in die op piekmomenten lokaal extra elektriciteit kunnen leveren. Dit is een tijdelijke en uitzonderlijke oplossing, maar laat vooral zien hoe groot het capaciteitsprobleem inmiddels is geworden.

Wat betekent dit voor jouw bedrijf?

Meer dan 1.500 klanten staan in de regio al op een wachtlijst voor extra netcapaciteit. De impact raakt niet alleen grote industriële verbruikers. Ook supermarkten, scholen, logistieke bedrijven, laadpleinen en woningbouwprojecten kunnen te maken krijgen met vertragingen.

De vraag naar elektriciteit blijft groeien door elektrificatie, verduurzaming en de uitbreiding van bedrijfsactiviteiten. Op veel plekken moet het elektriciteitsnet fors worden uitgebreid om die groei aan te kunnen. Totdat die uitbreiding is gerealiseerd, is het voor veel bedrijven onzeker of en wanneer zij extra transportcapaciteit kunnen krijgen.

Daarom is het belangrijk om niet alleen te kijken naar een zwaardere aansluiting, maar ook naar slimmer gebruik van de bestaande aansluiting. Voor veel ondernemers ligt de oplossing voorlopig achter de meter: binnen de grenzen van de huidige netaansluiting zo efficiënt mogelijk omgaan met opwek, opslag en verbruik.

Flexibiliteit achter de meter

Met slimme energieoplossingen kun je je bedrijf elektrificeren en verduurzamen, zonder de noodzaak voor een zwaardere aansluiting.

• • Batterijopslag: Laad de batterij overdag met goedkope of zelf opgewekte energie en gebruik deze op piekmomenten. Zo blijf je binnen je gecontracteerde vermogen en vermijd je piekkosten.
  • Zonnepanelen: Zet zonne-energie in voor eigen verbruik en opslaan, wat de druk op je aansluiting vermindert en je energiekosten verlaagt.
  • Energie Management Systeem (EMS): Het EMS monitort je energieverbruik, -opwek en -opslag, en stuurt bij om pieken te voorkomen en kosten te optimaliseren.
  • Laadpalen: Laad je wagenpark slim, op momenten dat er ruimte is in je aansluiting, zonder het net te belasten.

Met deze oplossingen creëer je flexibiliteit en ruimte om te groeien binnen de grenzen van je huidige aansluiting.

Subsidies en fiscale regelingen

Investeren in flexibiliteit achter de meter hoeft niet duur te zijn dankzij verschillende regelingen die de businesscase aantrekkelijker maken:

• Flex-e subsidie: Tot 40% van de investeringskosten voor batterijopslag en flexibel verbruik in congestiegebieden. De regeling wordt uitgebreid om meer bedrijven toegang te geven.
• EIA (Energie-investeringsaftrek): Tot 40% van de investeringskosten aftrekbaar voor batterijen en EMS-systemen.
• MIA/Vamil: Tot 45% aftrek en 75% willekeurige afschrijving voor erkende milieu-investeringen.
• SDE++: Voor grotere zonnepanelenprojecten, met een stabiele vergoeding per teruggeleverde kWh.

Welke regeling geschikt is, hangt af van de situatie van het bedrijf, de techniek, de omvang van de investering en de locatie. Het is daarom verstandig om vooraf goed te laten onderzoeken welke combinatie van regelingen mogelijk is.

Wat kun je als ondernemer nu concreet doen?

De netuitbreidingen komen er, maar pas over jaren. Voor ondernemers is het daarom belangrijk om nu al inzicht te krijgen in hun eigen energiepositie. Wachten op een zwaardere aansluiting is in veel congestiegebieden geen zekere strategie.

Een aantal praktische stappen:

• Controleer je netpositie: Bekijk of jouw locatie in een congestiegebied ligt en wat de status is bij jouw netbeheerder. Controleer ook of er beperkingen gelden voor afname, teruglevering of beide.
• Breng je verbruiksprofiel in kaart: Kijk wanneer je bedrijf de meeste elektriciteit gebruikt. Zijn er duidelijke piekmomenten? Vallen die samen met laadmomenten, productieprocessen of openingstijden?
• Onderzoek je huidige aansluiting: Bepaal hoeveel ruimte er nog zit binnen je gecontracteerde vermogen. Soms is er meer mogelijk door verbruik slimmer te spreiden.
• Bekijk welke processen flexibel zijn: Niet elk proces hoeft op hetzelfde moment plaats te vinden. Denk aan laden, koelen, verwarmen, pompen of productieprocessen die mogelijk verschoven kunnen worden.
• Onderzoek de combinatie van zonnepanelen, batterij en EMS: De waarde zit vaak niet in één losse techniek, maar in de manier waarop opwek, opslag en verbruik samen worden aangestuurd.
• Laat subsidies vroegtijdig meenemen in de businesscase: Subsidies kunnen een groot verschil maken, maar vragen vaak om tijdige voorbereiding en correcte aanvraagdocumentatie.

Wie nu inzicht krijgt in zijn energieverbruik en flexibiliteit, kan beter inspelen op de beperkingen van het net. Daarmee ontstaat meer ruimte om te elektrificeren, te verduurzamen en te groeien binnen de grenzen van de bestaande aansluiting.

Wil je weten welke oplossingen passen bij jouw locatie, aansluiting en verbruiksprofiel? Dan kan Generation Green helpen met een eerste analyse van de technische mogelijkheden, subsidieregelingen en businesscase.